Od fabryki gumy do biurowca
// W Amsterdamie lokalne biuro NEXT architects gruntownie przekształciło i rozbudowało dawną halę magazynową po fabryce gumy do żucia w przezroczysty budynek biurowy. Powstała ekspresyjna kolażowa kompozycja materiałowa ze stali, szkła i drewna harmonijnie wpisuje się w otoczenie. Do uszczelnienia dachu zastosowano membranę EPDM RESITRIX® SK W Full Bond firmy CARLISLE®, na której umieszczono elementy retencyjne i panele fotowoltaiczne dla zapewnienia maksymalnej trwałości i zrównoważonego rozwoju.
Amstelkwartier w południowo-wschodniej części Amsterdamu przez długi czas miał wyraźnie przemysłowy charakter. Po etapowym zamykaniu fabryki gazu „Zuidergasfabriek” od lat 70., dzielnica została przekształcona w nowoczesny obszar mieszkaniowo-biurowy. Istotnym impulsem była przylegająca bezpośrednio działka po fabryce gumy KBF. Firma ta została założona tuż po II wojnie światowej, w 1948 roku, i od 1956 roku miała swoją siedzibę przy ulicy Paul van Vlissingenstraat. Nazwa „Maple Leaf” była świadomym nawiązaniem do kanadyjskich wyzwolicieli Amsterdamu w 1945 roku.
Po zakończeniu produkcji w 2003 roku budynki z lat 50., 60. i 80. przez jakiś czas stały puste. Po zmianie właściciela w 2007 roku teren zyskał nowe przeznaczenie jako tętniące życiem środowisko pracy z różnorodnymi projektami renowacyjnymi i nowymi inwestycjami. Wyrazistym punktem orientacyjnym jest 65-metrowa wieża hotelowa „Postillion”, zrealizowana w 2018 roku według projektu biura concrete. W ciągu kilku lat ma zostać ukończony również budynek mieszkalny ze 100 apartamentami.
Przekształcona hala magazynowa
NEXT architects, z siedzibą w Amsterdamie i będące jednym z pierwszych najemców na terenie dawnej fabryki, było ściśle zaangażowane w transformację terenu oraz rozwój urbanistyczny. Niedawno nadali również nowe przeznaczenie starej hali magazynowej byłej fabryki gumy do żucia, zbudowanej z ciemnoczerwonej cegły, przekształcając ją w nowoczesny budynek biurowy.
Dawna hala produkcyjna amsterdamskiej fabryki gumy do żucia (KBF), zamkniętej w 2003 roku, łączy dziś przeszłość, teraźniejszość i przyszłość.
Podczas renowacji pierwotna forma hali z dachem typu „sheddak” została otwarta od strony wschodniej i rozbudowana o czterokondygnacyjny modułowy budynek stalowy z dużymi przeszkleniami. Od strony południowo-zachodniej dodano podobną nową konstrukcję o sześciu kondygnacjach. W centralnej części działki architekci umieścili sześciopiętrową klatkę schodową z drewna. Zespół budynków uzupełnia niska zabudowa od strony południowo-wschodniej, w której obecnie mieści się nowoczesna restauracja w miejscu dawnej stołówki zakładowej. Połączenie starego z nowym tworzy kontrastującą bryłę, która nadaje współczesny impuls zrewitalizowanemu obszarowi.

„Aby podkreślić związek starego z nowym, wysunięcia balkonów otrzymały ten sam kąt nachylenia co znajdujące się pod nimi dachy typu shed.”
Marijn Schenk, architekt projektu i partner w NEXT architects
Szczególnym elementem projektu są zygzakowate elewacje szklane i balkony, które w zabawny sposób nawiązują do pierwotnego dachu „sheddak”. „Aby wzmocnić relację między starym a nowym, po prostu obróciliśmy formę dachu sheddak o 90 stopni,” wyjaśnia Marijn Schenk, architekt projektu i partner w NEXT. „Dzięki temu balkony mają ten sam kąt nachylenia, co oryginalny profil dachu.” Spody balkonów oraz wszystkie powierzchnie sufitów zostały wykończone drewnianymi panelami. Dodatkowo zarówno elewacje, jak i dachy zostały obficie zazielenione. Wewnątrz budynek oferuje około 8 400 m² elastycznej powierzchni biurowej, dostępnej przez centralnie usytuowaną klatkę schodową z drewna, która tworzy przytulną atmosferę.
Ambicje zrównoważonego rozwoju
Nowe przeznaczenie dawnej hali magazynowej to kolejny krok w zrównoważonej transformacji terenu KBF. „Już w 2012 roku zaczęliśmy się zastanawiać, jak przekształcić ten przemysłowy teren z dużymi halami w dynamiczne miejsce do życia i pracy,” wspomina Schenk. „Od początku postawiliśmy na połączenie istniejących walorów z nową architekturą.” Kluczowym założeniem była zrównoważoność. Znalazło to odzwierciedlenie w wielofunkcyjnym wykorzystaniu dachów: retencja, roślinność i energia słoneczna. Wszystkie dachy zostały wyposażone w elementy retencyjne, na których umieszczono maty z rozchodnika oraz system PV o powierzchni 420 m².
Złożona konstrukcja dachu
W ramach realizacji najpierw nałożono 3-milimetrową bitumiczną warstwę paroizolacyjną. Na niej firma Daktec BV z Kampen zainstalowała zatwierdzoną przez FM płytę izolacyjną PIR. Jako warstwę wierzchnią zastosowano samoprzylepną membranę EPDM RESITRIX® SK W Full Bond firmy CARLISLE®. Ta odporna na przerastanie korzeni membrana nie zawiera plastyfikatorów, jest przyjazna dla środowiska i dzięki wysokiej odporności na warunki atmosferyczne i starzenie ma żywotność przekraczającą 50 lat.
Na uszczelnieniu i warstwie ochronnej umieszczono elementy retencyjne o wysokości 85 mm na powierzchni 620 m². Elementy te magazynują do 80 litrów wody deszczowej na m² i umożliwiają jej opóźniony odpływ, co zapobiega przeciążeniu kanalizacji i znacznie zmniejsza ryzyko zalania. Na nich ułożono specjalne podłoże i nasadzenia z rozchodnika – jako „piąta elewacja” dla użytkowników biura z widokiem na dach. Zielone dachy poprawiają mikroklimat i bioróżnorodność, a także zapewniają dodatkową izolację i pasywne chłodzenie. Dzięki podbudowie retencyjnej, rozchodnik ma również zapewnione nawadnianie podczas dłuższych okresów suszy.
Dach retencyjny odprowadza wodę opadową do lokalnej kanalizacji z opóźnieniem, dzięki czemu nie dochodzi do jej przeciążenia.
Na końcu zainstalowano system fotowoltaiczny. Na części elementów retencyjnych wykonano ponadto taras dachowy o powierzchni 198 m² z betonowymi płytami o wymiarach 50 x 50 x 5 cm. Obrzeża dachów wykonano jako pasy żwirowe bez roślinności. Wzdłuż elewacji zastosowano zieloną aranżację z donicami na balkonach i pionowymi podporami ze stalowych lin. Powstała w ten sposób lekka zieleń nie zakłóca przejrzystości szklanej elewacji.
Robert Uhde
Projekt: KBF Warehouse
Lokalizacja: Daniel Goedkoopstraat 14, 1096 BK Amsterdam
Zamawiający: Tristan Capital Partners, Londyn
Deweloper: NEOO, Amsterdam
Architekt: NEXT architects, Amsterdam
Wykonawca: Heilijgers, Amsterdam
Prace dachowe: Daktec BV, Kampen
Tekst: Robert Uhde
Więcej artykułów:
rozmowa z architektem
warty obejrzenia
