Onder groene heuvels – Macallan Whisky Destilleerderij

De nieuwe Macallan whisky distilleerderij is een eerbetoon aan Schotland en aan de whisky. Rogers Stirk Harbor + Partners ontwierpen een imposant koepeldak dat de distilleerderij overspant en laat opgaan in het landschap.

Schotland staat bekend om haar eenzame Highlands, het legendarische monster van Loch Ness en natuurlijk haar whisky. De traditionele whiskyregio is Speyside in het noordoosten van Schotland. Er zijn momenteel ongeveer 50 distilleerderijen langs de rivier de Spey. De in Speyside gestookte soorten worden door experts beschreven als rond en fijn en met weinig of geen peaty rooksmaak. Al sinds 1824 produceert The Macallan Whiskey Distillery aan de benedenloop van de Spey, waarmee het een van de oudste erkende distilleerderijen in Schotland is. Onder kenners geldt de The Macallan Single Malt Whisky als de Rolls Royce onder de single malt-whiskymerken. In 2012 is begonnen om de bestaande distilleerderij uit te breiden met een nieuwbouw met een bezoekerscentrum.

Het perceel dat beschikbaar was voor het nieuwe gebouw grenst aan de vorige distilleerderij op het landgoed Easter Elchies in Speyside. Het landgoed met het 17e-eeuwse herenhuis en functionele gebouwen van de distilleerderij bevinden zich in het Schotse heuvellandschap boven een bocht in de rivier de Spey te midden van gerstvelden.  

Indrukwekkende dakconstructie

Het idyllische cultuurlandschap is aangemerkt als een gebied met grote landschappelijke waarde. Voor de architect de opdracht op met een grote fijngevoeligheid te werk te gaan. Het resultaat mag er wezen. Een ontwerp dat meer is dan alleen een landschaps-  een gebouwontwerp: een bestaande heuvel werd afgegraven en het 63 x 207 m. lange gebouw werd in de heuvelflank ingebed. De koepeldakconstructie, bestaande uit vijf aangrenzende koepels als een begroeid dak met een aflopend voordak, overspant het nieuwe gebouw. De productiefaciliteiten bevinden zich onder de vier koepels van dezelfde hoogte. Onder de vijfde, hogere koepel bevindt zich een tentoonstellingsruimte en een bezoekerscentrum. Het dak heeft een oppervlakte van 12.300 m² en heeft een houten dakconstructie waarop en groendak rust. De afmetingen zijn indrukwekkend: de dakconstructie van de nieuwe whiskydistilleerderij overspant 207 meter. De dakgoot van het dak bevindt zich op een hoogte van 3 meter boven de grond, de vier koepels boven de productie zijn 18 m hoog en de koepel boven het tentoonstellingsgedeelte is zelfs 27 meter hoog.

Als ondersteunende structuur voor het dak werd een stalen onderbouw van buizen gemaakt die op een verhoogde achthoek lijkt en op het houten dak rust. De frames van de veelal driehoekige en rechthoekige dakelementen zijn van massief constructiehout gemaakt, aan de onderzijde bevindt zich een 15 mm dikke onderlaag van gelamineerd fineerhout en aan de bovenzijde een toplaag van OSB-platen. De houten dakconstructie is ontwikkeld en geproduceerd door WIEHAG uit het Oostenrijkse Altheim. In totaal werden 1.800 enkelvoudig gebogen dragers, 2.700 dakelementen en 380.000 afzonderlijke componenten per vrachtwagen getransporteerd van Oostenrijk naar Schotland.

Waterdichte zekerheid

Het groendak is aangebracht door Sky Garden en Topek, waarbij gekozen is voor RESITRIX® EPDM dakbedekking als waterdichte onderlaag. Op de OSB-platen van het houten dak
werd zelfklevende ALUTRIX® 600 als dampremmer toegepast. Om het begroeide dak te beschermen tegen uitdroging
door opstijgende warmte van de productie werd er een 15 cm dikke isolatie toegepast. Als waterdichtlaag onder het begroeide dak zijn
op de thermische isolatielaag RESITRIX® SK W Full Bond EPDM dakbanen verkleefd. De zelfklevende hoogpolymeer bitumenlaag aan de onderkant zorgt ervoor dat de afdichting op zijn plaats blijft, zelfs bij de 20 tot 45 graden hellende koepels van het dak. De voegen tussen de afzonderlijke dakmodules werden afgedicht met de RESIFLEX® SK-dilatatievoegband.
Deze flexibele voegband laat bewegingen tot 40 mm in beide richtingen toe. 

Projectgegevens

  • Project: Macallan Disteleerderij, Aberlour 
  • Opdrachtgever: The Edrington Group
  • Architect: Rogers Stirk Harbour + Partners, Londen 
  • Dakdekkerr: Topek Ltd., Glasgow (UK)
  • Product:
    • ALUTRIX® dampremmer ca. 14.000 m²
    • RESITRIX® SK W Full Bond EPDM dakbedekking ca. 14.000 m²
    • Dilatatiestrook RESIFLEX® SK ca. 3.400 m²
  • Realisatie: 2018